Liedjes & Het Leven
Leo Blokhuis schreef een mooi boek over een aantal liedjes en hun reis door de tijd. Hoe liedjes als Blackbird, Love Hurts en Sloop John B, maar ook Without You, Le Moribond en Rocket 88 hun definitieve vorm kregen. En al zegt hij het niet met zoveel woorden: tijdloos is voor Blokhuis altijd tijdgebonden.
Door Wim Boluijt
Leo Blokhuis en ik kennen elkaar al heel lang. Al hebben we elkaar al heel lang niet gezien. Dat is te zeggen, ik zie hem natuurlijk regelmatig op televisie waar hij in programma’s als Popquiz à Go-Go en De Wereld Draait Door zijn licht op muziekjes laat schijnen, maar hij ziet mij dan niet. Sinds de teloorgang van het maandblad Aktie (eind jaren tachtig en begin jaren negentig), waarvan Leo Blokhuis de hoofdredacteur was, zijn onze wegen, hoewel in aard niet verschillend, niet meer dezelfde. En nu we het er toch over hebben, dat maandblad Aktie, dat was me wat! Lang voordat de Christen Unie de linkerkant onder ogen zag, had Aktie daar, enige tijd althans, al oog voor. Een christelijk jongerenblad dat door velen over het hoofd werd gezien. Behoudzucht en een Groot Bang Geloof van uitgever Youth For Christ weerhielden ons in mei 1993 uiteindelijk van het maken van volgende nummers. Bijna de voltallige redactie stapte op. Nu, na al die jaren blader ik een aantal exemplaren nog eens door. Interviews met Sam Phillips, Ashley Cleveland, de Galactic Cowboys, Chagall Guevara, Bruce Cockburn, Steve Forbert, Billy Falcon, Peter Case en John Trudell. Bijvoorbeeld. En veel meer.
Maar nostalgie, daar hebt u niets aan. Waar het hier om gaat is dat de voortreffelijke wijze waarop Leo Blokhuis zijn Grijsgedraaid heeft vormgegeven mij niet verbaasd. Het is, hoe mooi ook, geen buitenkantvormgeving maar een vormgeving van binnen uit. Allereerst is er de passie en de liefde voor het liedje en haar reis door de tijd, die door Leo Blokhuis op strikt persoonlijke wijze uit de doeken gedaan wordt. Hoe zou het ook anders kunnen? Een liedje, en dan bedoel ik een liedje dat zichzelf het hoofd en het hart inzingt, dat heeft iets met de ziel van doen. Een vereniging met het wezenlijke van de luisteraar. Niet zelden gebeurt dit in de jaren dat we hier het meest ontvankelijk voor zijn, zeg maar van twaalf tot even in de twintig.
Voordat we verder gaan eerst nog iets over Leo Blokhuis zelf. Begonnen als muzieksamensteller van Muziekmotief voor de EO op radio 3, trok hij al snel de aandacht van collega’s als Jan Douwe Kroeske en Hubert van Hoof. Daaruit volgde een jarenlange samenwerking met Kroeske. Menig 2 Meter Sessie zou zonder Leo Blokhuis niet hebben bestaan. Met Mart Smeets maakt hij For The Record. Dat programma heeft de basis gelegd voor Grijsgedraaid. Tijdens de eerste uitzending van dit programma draaide Blokhuis Happiness van Allen Toussaint. Hij besloot om voortaan altijd met een original te beginnen. De zoektocht naar een aantal van deze originals, daarvan is Grijsgedraaid een verslag. Wat is het liedje allemaal overkomen? Wie is toch die man of vrouw die het schreef? En waarom zijn we hem of haar vergeten? Wat heeft het liedje allemaal teweeggebracht?
foto VPRO
De grote kracht van Blokhuis is dat hij deze geschiedenis niet los ziet van zijn eigen geschiedenis. De Vuurbaak agenda (een keurig christelijk vod van tijdberekening en aantekenmogelijkheden) en niet de Ryam-popagenda. Pas op de middelbare school de popmuziek ontdekken. Op weg naar Damascus van je paard vallen en het licht horen. Het is mij ook overkomen. Blokhuis beschrijft dit alles op zodanige wijze dat je niet anders kunt dan na het lezen van een hoofdstuk een weinig voor je uit mijmeren. Ik zie mijzelf weer staan in de gang bij het lokaal van de Nederlandse leraar.
Een jongen uit mijn klas, afkomstig uit hetzelfde dorp als ik maar reeds aangeraakt door de muze van de muziek, spreekt een jongen uit de andere klas aan. Genesis is steunplaat geworden bij Frits Spits. Die avond luisterde ik voor het eerst. Die dag is de wereld begonnen. De wereld van de verbeelding. Wanneer Blokhuis het heeft over zijn eerste muziekvriend Dick die ‘een stoere lp van Creedence Clearwater Revival had’, denk ik aan mijn dorpsgenoot Jan die voor mij Trick Of The Tail van Genesis opnam op cassette.
Die plaat van CCR brengt Blokhuis uiteindelijk bij Leadbelly. Door in dit hoofdstuk over Midnight Special tegelijkertijd te verwijzen naar het oude striptijdschrift Eppo en te getuigen van de liefde voor de dames van ABBA, schetst Blokhuis op treffende wijze de jaren zeventig. Wacht even, ik bedoelde: die dag is de muzikale wereld van verbeelding begonnen. Want de verbeelding zelf, die diende zich aan in de vorm van de bladenman die in 1971 de eerste Sjors bij ons thuis bezorgde. Maar dat is een ander verhaal.
Het knappe van Grijsgedraaid is dat het zowel de doorgewinterde muziekliefhebber (waartoe aanHanxelijken zeker gerekend kunnen worden) als de geïnteresseerde leek aanspreekt. De hoofdstukken mogen dan veel informatie bevatten, Blokhuis schrijft nergens teveel. Bovendien is het de eerder genoemde en geroemde vormgeving die de zaken luchtig voorspiegelt. Ook wanneer je zoals The Verve van doen hebt met het geldwolvig Rolling Stones management of wanneer je leest van het trieste einde van de jongens van Badfinger. De bijgeleverde cd bevat de liedjes in de mooiste vorm die Leo Blokhuis kon vinden. Hey Joe van Tim Rose is daarbij voor velen waarschijnlijk een ooropener, terwijl Eve Of Destruction door P.F. Sloan beter vervangen had kunnen worden door de onsterfelijke versie van Barry McGuirre. Little Willie John’s Need Your Love So Bad mag er dan, net als Lilac Wine van Nina Simone, weer wel zijn.
Regelmatig voegt Leo Blokhuis lijstjes als ‘de 10 grootste draken in de popmuziek’, ‘de 10 beste Franse liedjes’ en ’10 beste powerballads’ toe. In dat laatste rijtje zie ik tot mijn verrassing Boston’s A Man I’ll Never Be opduiken. Ook Leo Blokhuis is een kind van zijn tijd, want wie praat anno 2007 nog over dit liedje?! Die lijstjes, daarin betoont dit boek haar charme. Want lijstjes en popmuziek: ze zijn beiden tijdloos, tijdgebonden en dus eeuwig onderwerp van gesprek. In dat opzicht is dit boek, net als Hanx en al die andere sites, boeken en tijdschriften, een zeer welkom en aangenaam onderdeel van De Grote Dialoog die wij als muziekminnenden allemaal voeren.
Leo Blokhuis - Grijsgedraaid/Liedjes en lijstjes uit de popgeschiedenis
Anthos/Amsterdam
ISBN: 978 90 414 1112 9
Prijs: € 19,00
(met Matthijs van Nieuwkerk schreef Blokhuis ook Het Klein Cultureel Woordenboek Van De Popmuziek)
©Hanx
