Liedjes over moord en doodslag in een zoete countryverpakking. Handsome Family, ofwel het echtpaar Brett en Rennie Sparks, baart er opzien mee.
Bizarre kalmte in countryland
Terwijl Brett Sparks de auto door de wijken van Portsmouth loodst, op zoek naar het hotel, doet echtgenote Rennie het woord door haar gsm.
In een recent interview kletste de chauffeur vrolijk hoe mooi het bestaan van een artiest is. Altijd doen waar je zin in hebt. Rennie Sparks zal hem niet tegenspreken, maar touren kan ook heel erg vermoeiend zijn. Zeker als je het hotel niet kunt vinden in een onbekende, drukke stad. "Je hoort mij niet zeggen dat ik niet blij ben, maar nu ben ik vooral moe, heel erg moe.''
De afgelopen jaren heeft Handsome Family, zoals de twee zich noemen, geschiedenis geschreven met hun eigenzinnige invulling van countrymuziek. Het echtpaar koppelt traditionele country van meneer - denk aan Louvin Brothers, The Carter Family - aan donkere verhaaltjes van mevrouw. Het resultaat klinkt bizar kalm. Hoeveel bloed er ook vloeit in een murdersong als Arlene, de woorden worden nimmer geschreeuwd of gekrijst, maar onbewogen monotoon gezongen met baritonstem, ondersteund door een eenvoudig gitaartje en een beetje percussie.
De teksten zijn nooit voor de hand liggend, dus verwacht geen liefdesliedjes zoals country er vele duizenden heeft opgeleverd. In plaats daarvan beschrijft Rennie Sparks liever het interieur van een jaren leegstaand winkelcentrum (Peace in the valley once again) en over hoe het is bespied te worden door een onzichtbaar persoon op een grote parkeerplaats (A dark eye).
Als ik zeg dat 11 september zelfs niet door Handsome Family bedacht zou kunnen zijn, blijft het even stil, op de motorgeluiden van de auto na. Dan: "Toch wel. Toen ik acht jaar was, droomde ik dat ik bovenop het World Trade Center stond, met allemaal vliegtuigen om me heen. Iemand duwde me over de reling. Voor mij een symbool voor het einde van de wereld. Maar toen 'het' echt gebeurde, was ik niet op de top, en de wereld draait gewoon door.'
Is het een grap, of moeten we haar serieus nemen? Op hun website doet ze de gekte dunnetjes over. Onder de noemer 'grappige thuisprojecten' leert ze ons hoe je dieren kunt leren verstaan. Dat gaat als volgt: sluit je eerst een maand op onder de grond in een kist, met een rietje naar buiten toe voor wat verse lucht. Na die maand weet je bijvoorbeeld precies waarom honden grommen. Waarschuwing: let op bijwerkingen als bloemen die uit je buik beginnen te groeien en onverwachte opstijgingen van het lichaam.
Het zou kunnen dat ze het zelf gelooft. In een recente documentaire zien we haar met twee blikjes hondenvoer op de snelbinder naar huis fietsen. De blikjes komen te staan op een rek in de keuken naast tientallen andere blikken. We zien ook kattenvoer, zelfs Kittekat ontbreekt niet boven het fornuis.
"Meegenomen uit Europa', zegt ze. "Nee, we hebben geen honden. Het is ook geen verzamelen wat ik doe. Het is meer het neerzetten van de blikken in een bepaalde volgorde, zodat de koppen van de honden je aankijken. Daar kun je eindeloos in variëren.'
Vijf albums in acht jaar en een trouwe, fanatieke aanhang wereldwijd. Geen miljoenenverkopen à la Shania Twain, maar ze kunnen wel van de muziek leven. Terwijl ze voor de grap begonnen. Zij schreef korte verhalen, hij was altijd met muziek bezig. In de studententijd raakten ze besmet door elkaar.
Ze probeerden het gewoon. Zij schrijft songteksten, waar hij muziek bij verzint. "Het zijn twee afzonderlijke dingen, de teksten en de muziek. Samen vormen ze een groter geheel. We stonden er verbaasd van dat onze muziek aansloeg. Bovendien doe ik het voor mezelf, dat schrijven. Om me beter te voelen. Ik moet schrijven, anders word ik gek.'
Sinds enige tijd woont het echtpaar Sparks in zonnig en warm Albuquerque, waar het lekker rustig toeven is. Het tegenovergestelde van druk en smerig Chicago, waar de winters altijd zo vreselijk koud zijn. Of dat weerslag zal hebben op de muziek van Handsome Family? "De volgende plaat zal beslist anders klinken. Maar dat zou ook het geval zijn wanneer we in Chicago waren blijven wonen. Ik bedoel, een jaar later ben je toch een ander persoon.'
Rennie Sparks zucht nog een keer. Haar man rijdt nog steeds kris-kras door de stad, waar auto's toeteren in de duisternis. Of ze niet liever vroeger had geleefd, toen het leven nog ongecompliceerd was? In de tijd van The Carter Family bijvoorbeeld, toen er geen drukte was. "Als ik een periode zou mogen uitkiezen, dan liever de middeleeuwen. Bijna niemand leefde toen langer dan 25 jaar. Je hoefde maar even te wachten om naar de andere wereld te mogen.'
Daar kun je iets aan doen.
"Weet ik...Wat me bang maakt is dat de wereld niet meer te voorspellen is. In twee jaar tijd kan alles compleet anders zijn. Ik ben, denk ik, voorbestemd om te kijken wat er gaat gebeuren.'
DAGBLAD DE LIMBURGER, MEI 2002